Keurmerk
Eiercodes (kooi, scharrel, vrije uitloop): wat het voor de dieren betekent
Eiercodes (kooi, scharrel, vrije uitloop) staat in onze tabel bij één product (eieren). Bijvoorbeeld bij eieren: voor 8 van de 8 vragen is een niveau vastgelegd, 3 daarvan op niveau 3 of hoger.
Eiercodes (kooi, scharrel, vrije uitloop): Eieren
| Norm | Levensduur | Moeder en jong | Bewegingsvrijheid | Ligplek | Buiten | Ingrepen | De laatste reis | De dood |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting) | 2 | 1 | 1 | 1-2 | 1 | 3 | 1 | 2 |
| Eiercode 2: scharrel | 2 | 1 | 1 | 3 | 1 | 3 | 1 | 2 |
| Eiercode 1: vrije uitloop | 2 | 1 | 2 | 3 | 3-4 | 3 | 1 | 2 |
Niveau 1 is het laagste. Hoe hoger het niveau, hoe meer het dier krijgt. Een bereik zoals 2-3 betekent dat onze bronnen geen eenduidig niveau geven. ? = geen vaste regel.
- Levensduur (Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting), Eiercode 2: scharrel en Eiercode 1: vrije uitloop): Niveau 2
Een legkip is volgroeid als ze begint te leggen en wordt gedood als de opbrengst daalt. Elke norm voor eieren staat op dit niveau.
- Moeder en jong (Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting), Eiercode 2: scharrel en Eiercode 1: vrije uitloop): Niveau 1
Geen enkele legkip ziet ooit haar kuikens. Kuikens komen uit in een broederij. Zo begon ook elke kip achter de eieren in de winkel.
- Bewegingsvrijheid (Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting) en Eiercode 2: scharrel): Niveau 1
In een verrijkte kooi en bij scharreleieren zonder keurmerk kunnen kippen weinig meer dan staan en liggen. Verrijkte kooi (eiercode 3): 800 cm² per kip. Scharrelstal (code 2): hooguit 9 kippen per vierkante meter.
- Ligplek (Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting)): Niveau 1 tot 2
Afhankelijk van de boerderij niveau 1 tot 2. Alleen niveau 1 is gegarandeerd (Een eenvoudige, droge, redelijk schone plek).
- Buiten (Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting) en Eiercode 2: scharrel): Niveau 1
Eieren uit de verrijkte kooi en scharreleieren: de kip komt nooit buiten. Ze leeft in een lichte maar gesloten stal.
- Ingrepen (Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting), Eiercode 2: scharrel en Eiercode 1: vrije uitloop): Niveau 3
Wet, eiercodes 3, 2 en 1, Beter Leven 1 en 2 sterren, EU-biologisch en EKO: de snavel blijft zitten, tenzij een dierenarts anders besluit.
- De laatste reis (Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting), Eiercode 2: scharrel en Eiercode 1: vrije uitloop): Niveau 1
Volgens de wet en bij de meeste keurmerken mag een afgedankte legkip urenlang worden vervoerd. De Europese pluimveeregel kent geen tijdslimiet.
- De dood (Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting), Eiercode 2: scharrel en Eiercode 1: vrije uitloop): Niveau 2
Elke afgedankte legkip wordt verdoofd. Angst en stress vóór de verdoving zijn niet uitgesloten.
- Ligplek (Eiercode 2: scharrel en Eiercode 1: vrije uitloop): Niveau 3
Scharreleieren, eieren van vrije uitloop, Beter Leven en biologisch: strooisel op minstens een derde van de vloer en zitstokken, 15 cm per kip.
- Bewegingsvrijheid (Eiercode 1: vrije uitloop): Niveau 2
Beter Leven 2 en 3 sterren geven kippen ruimte om zich om te draaien. 3 sterren: hooguit 6,7 kippen per m² in de stal, plus vrije uitloop.
- Buiten (Eiercode 1: vrije uitloop): Niveau 3 tot 4
Afhankelijk van de boerderij niveau 3 tot 4. Alleen niveau 3 is gegarandeerd (Een paar dagen per week).
Meer hierover
Bronnen
- Wageningen Economic Research, Nota 2024-090 (Bondt, Van Horne), september 2024, tabel 3.1 (KWIN Veehouderij 2023-2024), paragraaf over de leeftijd van leghennen
- Wageningen Social & Economic Research, Pluimveevleessector in Nederland (Van Horne, Benus), december 2025, tabel 1
- Besluit houders van dieren (Wettenbank BWBR0035217), artikelen 1.6, 1.11, 1.20, 2.2 tot en met 2.5, 2.12, 2.17, 2.28, 2.30-2.46, 2.50, 2.71, 5.1, 5.10 en 5.11
- Richtlijn 1999/74/EG van de Raad (leghennen), artikel 4 en artikel 3
- Beter Leven Leghennen 1 ster v3.2, 2 sterren v3.2, 3 sterren v2.2 (ZW, 1 november 2024)
- Beter Leven, pagina over leghennen
- Voedingscentrum, Eieren (betekenis van de eiercodes, 4 m² buiten per hen bij vrije uitloop)
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2465 van de Commissie, handelsnormen voor eieren, bijlage II, punt 1
- Wet dieren art. 2.8 (lichamelijke ingrepen verboden, tenzij diergeneeskundig nodig of bij besluit aangewezen) met Besluit diergeneeskundigen art. 2.2 (pluimvee; de snavelbehandeling is vanaf 1 september 2018 uitgefaseerd en kan nu alleen nog onder de tijdelijke vrijstelling in Regeling diergeneeskundigen art. 7.3, die voor leghennen op 1 januari 2019 is geëindigd, zie stcrt), 2.3 (varkens: castratie, staart couperen tot 4 dagen, tanden slijpen tot 7 dagen, de laatste twee alleen als er verwondingen zijn gezien en andere maatregelen niet hielpen), 2.4 (runderen: onthoornen, neusring bij fokstieren), 2.7 (geen onnodige pijn)
- Staatscourant 2023, 18697 (Regeling van 3 juli 2023, nieuwe tekst van Regeling diergeneeskundigen art. 7.3, lid 2) en Staatscourant 2026, 22570 (Regeling van 19 juni 2026, verschuift 1 september 2026 naar 1 september 2029)
- Verordening (EG) nr. 1/2005, bijlage I hoofdstuk V punten 1.2, 1.4, 2.1
- Verordening (EU) 2018/848, bijlage II deel II (veehouderij), oorspronkelijke tekst
- Internationale Demeter Biodynamic Standard (stand september 2025), paragrafen 6.3.5.1, 6.3.5.3, 6.3.5.4, 6.3.6.5, 6.3.10, bijlage 7
- Verordening (EG) nr. 1099/2009, artikel 4, lid 1 en artikel 4, lid 4 (verdovingsplicht voor zoogdieren en vogels); artikel 1, lid 1: voor vissen geldt alleen artikel 3, lid 1 (vermijdbare pijn, stress of lijden besparen), dus het EU-recht kent geen verdovingsplicht voor vissen
- Beter Leven slachterij: Verklaring verdoofd slachten v2.0 (8 maart 2024) en de documenten Zelfevaluatie slachterij (juli 2023)
- Tweede Kamer, Kamerstuk 36915-XIV nr. 6 (antwoorden op de landbouwbegroting 2026, gepubliceerd op 23 april 2026), vragen 111 tot en met 114 over de verdovingsmethoden in 2025