Product
Rundvlees: welzijn en keurmerken vergeleken
Natuurlijke levensduur: 14 jaar of meer (Wageningen 2008, melkkoe). In de praktijk: stieren ongeveer 18 maanden, koeien ongeveer 6 jaar, vleeskalveren 6 maanden (1 ster) of 8 tot 10 maanden (2 en 3 sterren).
Acht vragen, acht antwoorden
- Hoe lang leven vleesstieren?
Zou 14 jaar of langer kunnen leven. Leeft ongeveer anderhalf jaar (stier), ongeveer zes jaar (koe) of zes tot tien maanden (vleeskalf). - Hoe lang blijven kalveren bij hun moeder?
Gangbaar: kalveren uit de melkveehouderij verlaten bij 1 ster het geboortebedrijf op zijn vroegst na vier weken. - Hoeveel ruimte heeft een vleesstier?
Gangbaar: een hok van ongeveer 3 vierkante meter voor een stier van 400 kilo. - Waarop liggen vleesrunderen?
Gangbaar: een vloer met strooisel van stro bij Beter Leven en biologisch. - Komen vleesrunderen in de wei?
Gangbaar: stieren ouder dan een jaar mogen binnen blijven. - Worden runderen onthoornd?
Gangbaar: volgens de wet mag een houder kalveren jonger dan 4 weken zelf onthoornen, zonder dierenarts. - Hoe lang worden runderen naar het slachthuis vervoerd?
Gangbaar: een rit tot 8 uur, langer in goedgekeurde voertuigen. - Hoe worden runderen geslacht?
Runderen worden verdoofd met een penschiettoestel, en angst vooraf is niet uitgesloten.
Keurmerken en normen in één oogopslag
| Norm | Levensduur | Moeder en jong | Bewegingsvrijheid | Ligplek | Buiten | Ingrepen | De laatste reis | De dood |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wettelijk minimum (Nederland en EU) | 1-2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 |
| Beter Leven 1 ster | 1-2 | 1-3 | 2 | 3 | 2-3 | 2 | 3 | 2 |
| Beter Leven 2 sterren | 1-2 | 3 | 2 | 3 | 2-3 | 2 | 3 | 2 |
| Beter Leven 3 sterren | 1-2 | 3 | 2 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 |
| EU-biologisch keurmerk (Skal) | 1-2 | 1 | 1-2 | 3 | 3 | 2 | 1 | 2 |
| EKO (Stichting EKO-keurmerk) | 1-2 | 1 | 1-2 | 3 | 3 | 2 | 1 | 2 |
| Demeter | 1-2 | 1 | 1-2 | 3 | 3 | 2 | 1 | 2 |
| Kalfsvlees volgens het wettelijk minimum voor kalveren (Nederland en EU) | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 |
| Kalfsvlees met Beter Leven 1 ster | 1 | 1 | 2 | 1-2 | 1 | 1 | 3 | 2 |
| Kalfsvlees met Beter Leven 2 sterren | 1 | 1 | 2 | 1-2 | 2 | 1 | 3 | 2 |
| Kalfsvlees met Beter Leven 3 sterren | 1 | 1 | 2 | 3 | 3 | 1 | 3 | 2 |
Niveau 1 is het laagste. Hoe hoger het niveau, hoe meer het dier krijgt. Een bereik zoals 2-3 betekent dat onze bronnen geen eenduidig niveau geven. ? = geen vaste regel.
Prijzen
| Norm | doorsnee | spreiding | Waar de prijs voor geldt |
|---|---|---|---|
| Wettelijk minimum (Nederland en EU) | € 10,68 per kg | € 10,45 tot € 10,92 | rundergehakt, geen keurmerk genoemd op de productpagina, n=2, gezien op 22.11.2026 Albert Heijn (AH Rundergehakt 1000 g), PLUS (Rundergehakt per kilo) |
| Beter Leven 3 sterren | € 17,98 per kg | biologisch rundergehakt, Beter Leven 3 sterren, n=1, gezien op 22.11.2026 Albert Heijn (AH Biologisch Rundergehakt 500g) | |
| EU-biologisch keurmerk (Skal) | € 17,98 per kg | biologisch rundergehakt, n=3, gezien op 22.11.2026 Albert Heijn (AH Biologisch Rundergehakt 500g), Jumbo (Biologisch Rundergehakt 500 g), PLUS (Biologisch PLUS Rundergehakt 500 g) |
Boerderijen
21 boerderijen op onze lijst verkopen rundvlees rechtstreeks. Deze vijf hebben de meeste vastgelegde welzijnsgegevens:
- Boerderie Bewust6333 Schimmert, Limburg · EU-biologisch (vermeld in het Skal-register)Rundvlees · vastgelegd voor 8 van 8 vragenZo koop je het: Webshop; afhalen in de winkel in Schimmert (vr 14-17 uur, za 9-13 uur) of diepgevroren laten bezorgen
- Arkema Vlees9635 VB Noordbroek, Groningen · EU-biologisch (vermeld in het Skal-register)Rundvlees, Varkensvlees · vastgelegd voor 8 van 8 vragenZo koop je het: Boerderijwinkel ma-za 9.00-17.00 uur; online bestellen en thuisbezorging
- Biologische Angusfokkerij Poelzicht4444 's-Heer Abtskerke, Zeeland · EU-biologisch (vermeld in het Skal-register)Rundvlees · vastgelegd voor 8 van 8 vragenZo koop je het: Boerderijwinkel vr 9-11.30 en 14-17.30 uur, za 9-13 uur; diepgevroren vlees
- Bekavlees (Veebedrijf Beka)1551 Westzaan, Noord-Holland · EU-biologisch (vermeld in het Skal-register)Rundvlees · vastgelegd voor 8 van 8 vragenZo koop je het: Webshop en boerderijwinkel in Westzaan; diepgevroren vlees, af te halen in de winkel
- BioBoer Jan SteenbergenAnsen, Drenthe · EU-biologisch (vermeld in het Skal-register)Rundvlees, Varkensvlees · vastgelegd voor 8 van 8 vragenZo koop je het: Webshop met thuisbezorging van diepgevroren of gekoeld vlees van de boerderij
Video's
Hoe duurzaam is de kalverhouderij?Zembla (BNNVARA), 35 minZembla onderzoekt de Nederlandse kalfsvleesketen en de invoer van kalveren uit het buitenland.
Let op: deze video toont beelden die sommige mensen schokkend vinden.
Misstanden in de kalvertransporten onthuldZembla (BNNVARA), 11 minBeelden van kalveren op transport van Ierland naar Nederland, gefilmd door dierenwelzijnsorganisaties.
Feiten en fabels over het Beter Leven keurmerkDierenbescherming, 2 minDe Dierenbescherming legt kort uit wat het eigen keurmerk wel en niet zegt. Van een belangengroep.
Is echt vlees eten zonder dierenleed binnen handbereik? (Tegenlicht)VPRO Tegenlicht, 26 minKweekvlees tegenover de intensieve veehouderij; de aflevering is oorspronkelijk uit 2018 en staat nu opnieuw online.
Of het nou kip is, koe of varken: wie dieren eet, eet eiwitKeuringsdienst van Waarde (KRO-NCRV), 85 sKorte rubriek over toegevoegd dierlijk eiwit in vlees. Het gaat om etikettering, niet om de stal.
Let op: deze video toont beelden die sommige mensen schokkend vinden.
In 100 uur een koe adopteren, slachten en eten (Vlees smakelijk, deel 1)NPO 3, 17 minDrie bekende Nederlanders adopteren een koe en wonen de slacht bij. Bevat beelden van de slacht.
Meer hierover
- Plantaardige alternatieven: soorten, winkels, bronnen
- Keurmerk: Wettelijk minimum
- Keurmerk: Beter Leven (Dierenbescherming)
- Keurmerk: EU-biologisch (Skal)
- Keurmerk: EKO
- Keurmerk: Demeter
- Wettelijk minimum vs Beter Leven (Dierenbescherming): Rundvlees
- Wettelijk minimum vs EU-biologisch (Skal): Rundvlees
- Wettelijk minimum vs EKO: Rundvlees
- Wettelijk minimum vs Demeter: Rundvlees
- Beter Leven (Dierenbescherming) vs EU-biologisch (Skal): Rundvlees
- Beter Leven (Dierenbescherming) vs EKO: Rundvlees
- Beter Leven (Dierenbescherming) vs Demeter: Rundvlees
- EU-biologisch (Skal) vs EKO: Rundvlees
- EU-biologisch (Skal) vs Demeter: Rundvlees
- EKO vs Demeter: Rundvlees
Bronnen
- Wageningen Livestock Research, Rapport 1134, Feiten en cijfers over de Nederlandse veehouderijsectoren 2018 (Van der Peet e.a.), paragrafen over melkkoeien, varkens en vleesstieren
- CRV (Coöperatie CRV), Bedrijven en koeien in cijfers, rij 2026 van de afvoertabel
- Besluit houders van dieren (Wettenbank BWBR0035217), artikelen 1.6, 1.11, 1.20, 2.2 tot en met 2.5, 2.12, 2.17, 2.28, 2.30-2.46, 2.50, 2.71, 5.1, 5.10 en 5.11
- Wet dieren art. 2.8 (lichamelijke ingrepen verboden, tenzij diergeneeskundig nodig of bij besluit aangewezen) met Besluit diergeneeskundigen art. 2.2 (pluimvee; de snavelbehandeling is vanaf 1 september 2018 uitgefaseerd en kan nu alleen nog onder de tijdelijke vrijstelling in Regeling diergeneeskundigen art. 7.3, die voor leghennen op 1 januari 2019 is geëindigd, zie stcrt), 2.3 (varkens: castratie, staart couperen tot 4 dagen, tanden slijpen tot 7 dagen, de laatste twee alleen als er verwondingen zijn gezien en andere maatregelen niet hielpen), 2.4 (runderen: onthoornen, neusring bij fokstieren), 2.7 (geen onnodige pijn)
- Verordening (EG) nr. 1/2005, bijlage I hoofdstuk V punten 1.2, 1.4, 2.1
- Verordening (EG) nr. 1099/2009, artikel 4, lid 1 en artikel 4, lid 4 (verdovingsplicht voor zoogdieren en vogels); artikel 1, lid 1: voor vissen geldt alleen artikel 3, lid 1 (vermijdbare pijn, stress of lijden besparen), dus het EU-recht kent geen verdovingsplicht voor vissen
- Beter Leven Runderen 1 ster v2.2, 2 sterren v2.2, 3 sterren v1.2 (ZW, 1 september 2024)
- Beter Leven slachterij: Verklaring verdoofd slachten v2.0 (8 maart 2024) en de documenten Zelfevaluatie slachterij (juli 2023)
- Uitvoeringsverordening (EU) 2020/464, artikelen 2, 9, 22 en bijlagen I en II
- Verordening (EU) 2018/848, bijlage II deel II (veehouderij), oorspronkelijke tekst
- Internationale Demeter Biodynamic Standard (stand september 2025), paragrafen 6.3.5.1, 6.3.5.3, 6.3.5.4, 6.3.6.5, 6.3.10, bijlage 7
- Wageningen Livestock Research, Rapport 1287, Update ongerief-analyses 2018-2020, hoofdstuk 3 over vleeskalveren
- Beter Leven Kalveren 1 ster v2.0, 2 ster v2.0, 3 ster v1.0 (ZW, 1 december 2022)
- CBS StatLine tabel 7123slac: Vleesproductie, aantal slachtingen en geslacht gewicht per diersoort (jaarcijfers 2024 en 2025, 2025 voorlopig)
- Gosselink, Bos, Bokma, Groot Koerkamp (ASG Wageningen UR), “Oudere koeien voor een duurzame houderij”, V-focus, augustus 2008
- Beter Leven-consumentenpagina: Vleeskalveren
- SKV: Kwaliteitsregeling Vitaal Kalf (bereik: kalveren tot 8 maanden)
- Beter Leven-consumentenpagina: Vleesrunderen
- Dierenbescherming, dossier kalverentransporten
- NVWA-BuRO, Risicobeoordeling Roodvlees- en Grofwildketen 2024, hoofdstuk 10 Dierenwelzijn slachthuis, paragraaf 10.1.1.1