Eieren · Bewegingsvrijheid
Hoeveel ruimte heeft een legkip?
Gangbaar: 9 hennen op een vierkante meter, of 800 cm² kooi per hen. Samen het verst: EU-biologisch keurmerk, eiercode 0 (Skal), EKO (Stichting EKO-keurmerk) en Demeter. Zwakste: 3 normen, waaronder Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting) en Eiercode 2: scharrel.
Waarom het zo is
In een verrijkte kooi heeft een hen minstens 800 cm² bruikbare ruimte (Besluit houders van dieren art. 2.71). In scharrelsystemen delen tot 9 hennen een vierkante meter (Richtlijn 1999/74/EG). Beter Leven 3 sterren staat 6,7 hennen per vierkante meter toe, biologisch 6. Een hen kan in geen enkele Nederlandse eierstal rennen of spelen.
Wat de keurmerken zeggen
| Norm | Niveau |
|---|---|
| Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting) | 1 Opstaan en weer gaan liggen |
| Eiercode 2: scharrel | 1 Opstaan en weer gaan liggen |
| Eiercode 1: vrije uitloop | 2 Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken |
| Beter Leven 1 ster | 1 Opstaan en weer gaan liggen |
| Beter Leven 2 sterren | 2 Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken |
| Beter Leven 3 sterren | 2 Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken |
| EU-biologisch keurmerk, eiercode 0 (Skal) | 3 Rondlopen zonder iemand in de weg te lopen |
| EKO (Stichting EKO-keurmerk) | 3 Rondlopen zonder iemand in de weg te lopen |
| Demeter | 3 Rondlopen zonder iemand in de weg te lopen |
Hoe we de niveaus lezen
- Opstaan en weer gaan liggen.
- Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken.
- Rondlopen zonder iemand in de weg te lopen.
- Rennen en spelen.
Niveau 1: Opstaan en weer gaan liggen.
Geldt voor: Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting), Eiercode 2: scharrel en Beter Leven 1 ster
In een verrijkte kooi en bij scharreleieren zonder keurmerk kunnen kippen weinig meer dan staan en liggen. Verrijkte kooi (eiercode 3): 800 cm² per kip. Scharrelstal (code 2): hooguit 9 kippen per vierkante meter.
Besluit houders van dieren art. 2.71: verrijkte kooi minstens 800 cm² bruikbare oppervlakte per kip, met legnest, strooiselruimte en zitstok. Scharreleieren: hooguit 9 kippen per m² bruikbare oppervlakte (Richtlijn 1999/74/EG art. 4). Beter Leven 1 ster heeft dezelfde 9 per m². De pagina van Beter Leven zegt dat in koloniehuisvesting 11 tot 12 kippen per m² in een kooi leven. Batterijkooien zijn sinds 2012 verboden in de EU, verrijkte kooien blijven toegestaan.
Niveau 2: Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken.
Geldt voor: Eiercode 1: vrije uitloop, Beter Leven 2 sterren en Beter Leven 3 sterren
Beter Leven 2 en 3 sterren geven kippen ruimte om zich om te draaien. 3 sterren: hooguit 6,7 kippen per m² in de stal, plus vrije uitloop.
Beter Leven 3 sterren: hooguit 6,7 kippen per m² in dag- en nachtstal samen (norm H05a). Het document voor 2 sterren heeft de 9 kippen per m² van 1 ster, maar voegt de overdekte uitloop ter grootte van de helft van de stalvloer en vrije uitloop toe, daarom scoren we het op 2. De 6,7 zit tussen niveau 2 en 3, dus dat telt als 2.
Niveau 3: Rondlopen zonder iemand in de weg te lopen.
Geldt voor: EU-biologisch keurmerk, eiercode 0 (Skal), EKO (Stichting EKO-keurmerk) en Demeter
EU-biologisch, EKO en Demeter: hooguit 6 kippen per vierkante meter in de stal, met een uitloop van 4 m² per kip. Dat haalt dit niveau.
Uitvoeringsverordening (EU) 2020/464, bijlage I, deel IV: 6 kippen per m² binnen en 4 m² buiten per kip. De hogere dichtheid die in mobiele stallen is toegestaan (artikel 15, lid 6) geldt alleen voor vleespluimvee, niet voor leghennen. EKO en Demeter voegen volgens wat we vonden niets toe aan dit getal.
Video's
Stop de kooien: een van de grootste dierencampagnes ooitCompassion in World Farming Nederland, 2 minTerugblik op het Europese burgerinitiatief tegen kooien in de veehouderij. Van een belangengroep.
Bronnen
- Besluit houders van dieren (Wettenbank BWBR0035217), artikelen 1.6, 1.11, 1.20, 2.2 tot en met 2.5, 2.12, 2.17, 2.28, 2.30-2.46, 2.50, 2.71, 5.1, 5.10 en 5.11
- Richtlijn 1999/74/EG van de Raad (leghennen), artikel 4 en artikel 3
- Beter Leven Leghennen 1 ster v3.2, 2 sterren v3.2, 3 sterren v2.2 (ZW, 1 november 2024)
- Beter Leven, pagina over leghennen
- Voedingscentrum, Eieren (betekenis van de eiercodes, 4 m² buiten per hen bij vrije uitloop)
- Uitvoeringsverordening (EU) 2020/464, artikelen 2, 9, 22 en bijlagen I en II
- Internationale Demeter Biodynamic Standard (stand september 2025), paragrafen 6.3.5.1, 6.3.5.3, 6.3.5.4, 6.3.6.5, 6.3.10, bijlage 7
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2465 van de Commissie, handelsnormen voor eieren, bijlage II, punt 1
Meer hierover
- Alles over Eieren
- Hoe lang leven legkippen?
- Zien legkippen ooit hun moeder?
- Waar slapen en rusten legkippen?
- Hoe vaak zijn legkippen buiten?
- Wordt bij legkippen de snavel ingekort?
- Hoe lang worden legkippen vervoerd?
- Hoe worden legkippen gedood?
- Keurmerk: Eiercodes (kooi, scharrel, vrije uitloop)
- Keurmerk: Beter Leven (Dierenbescherming)
- Keurmerk: EU-biologisch (Skal)
- Keurmerk: EKO
- Keurmerk: Demeter
- Beter Leven (Dierenbescherming) vs EU-biologisch (Skal): Eieren
- Beter Leven (Dierenbescherming) vs EKO: Eieren
- Beter Leven (Dierenbescherming) vs Demeter: Eieren
- EU-biologisch (Skal) vs EKO: Eieren