Kip · Bewegingsvrijheid
Hoeveel ruimte heeft een vleeskuiken?
Gangbaar: ongeveer 18 vleeskuikens op een vierkante meter. Samen het verst: 7 normen, waaronder Beter Leven 1 ster, Beter Leven 2 sterren en Beter Leven 3 sterren. Zwakste: Wettelijk minimum (Nederland en EU).
Waarom het zo is
De pagina van Beter Leven noemt 18 dieren per vierkante meter in de gangbare veehouderij. Volgens de wet zijn tot 33 kilo per vierkante meter toegestaan, en onder voorwaarden 39 of 42. Beter Leven staat bij 1 ster hooguit 12 dieren toe, bij 2 sterren 13 (tot 27,5 kg) en bij 3 sterren 11. Beter Leven 2 sterren: buitenuitloop, maar meer kippen per m² dan 1 ster. De pagina noemt 10 als gemiddelde bij 3 sterren. EU-biologisch staat 21 kg/m² toe, met buitenruimte, en tot 30 kg in kleine mobiele stallen.
Wat de keurmerken zeggen
| Norm | Niveau |
|---|---|
| Wettelijk minimum (Nederland en EU) | 1 Opstaan en weer gaan liggen |
| Beter Leven 1 ster | 2 Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken |
| Beter Leven 2 sterren | 2 Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken |
| Beter Leven 3 sterren | 2 Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken |
| Beter voor Natuur & Boer Kip (Albert Heijn, bovenop 1 ster) | 2 Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken |
| EU-biologisch keurmerk (Skal) | 2-3 niveau 2 gegarandeerd (Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken); afhankelijk van de boerderij tot niveau 3 |
| EKO (Stichting EKO-keurmerk) | 2-3 niveau 2 gegarandeerd (Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken); afhankelijk van de boerderij tot niveau 3 |
| Demeter | 2-3 niveau 2 gegarandeerd (Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken); afhankelijk van de boerderij tot niveau 3 |
Hoe we de niveaus lezen
- Opstaan en weer gaan liggen.
- Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken.
- Rondlopen zonder iemand in de weg te lopen.
- Rennen en spelen.
Niveau 1: Opstaan en weer gaan liggen.
Geldt voor: Wettelijk minimum (Nederland en EU)
Bij het wettelijk minimum kunnen vleeskuikens staan en liggen. Volgens de wet mogen tot 33 kilo kip op één vierkante meter staan, en onder voorwaarden tot 39 of 42.
Besluit houders van dieren, art. 2.50, lid 2 tot en met 4: 33 kg/m², 39 of 42 kg/m² onder voorwaarden. In de stal betekent dat volgens Beter Leven in de gangbare veehouderij ongeveer 18 kippen op een vierkante meter. Vlak voor het slachten weegt een kip ongeveer twee kilo, dus de stalvloer heeft bijna geen vrije ruimte tussen de dieren.
Niveau 2: Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken.
Geldt voor: Beter Leven 1 ster, Beter Leven 2 sterren, Beter Leven 3 sterren, Beter voor Natuur & Boer Kip (Albert Heijn, bovenop 1 ster), EU-biologisch keurmerk (Skal), EKO (Stichting EKO-keurmerk) en Demeter
Beter Leven geeft meer ruimte, genoeg om zich om te draaien en uit te strekken: hooguit 25 kg per vierkante meter bij 1 en 3 sterren (12 en 11 kippen). 2 sterren staat 27,5 kg toe (13 kippen), en die kippen gaan uiterlijk vanaf dag 28 naar buiten. Ook dat telt als dit niveau. Biologische mobiele stallen mogen tot 30 kg houden, altijd met uitloop, dus biologisch begint ook hier.
Normen H1 en H1a: 1 ster hooguit 25 kg en 12 kippen per m², 3 sterren 25 kg en 11 kippen, 2 sterren 27,5 kg en 13 kippen. De pagina van Beter Leven noemt 12, 13 en 10 kippen als gemiddelden voor 1, 2 en 3 sterren, tegen 18 in de gangbare veehouderij. De norm voor 3 sterren zelf staat 11 toe. Tot 25 kg per m² telt als 2. Van 25 tot 33 kg per m² telt alleen als 2 als dezelfde kippen overdag een gegarandeerde uitloop hebben, zoals bij 2 sterren (zie de vraag over buiten). EU-biologisch, EKO en Demeter: een mobiele stal met een vloer van hooguit 150 m² mag tot 30 kg/m² houden (Uitvoeringsverordening (EU) 2020/464, artikel 15, lid 6), met dezelfde uitloop als een vaste stal. Demeter stelt voor mobiele stallen geen lager getal (paragraaf 6.3.5.5), dus die normen lopen van 2 tot 3 en tellen als 2.
Niveau 3: Rondlopen zonder iemand in de weg te lopen.
Mogelijk bij sommige boerderijen, niet gegarandeerd: EU-biologisch keurmerk (Skal), EKO (Stichting EKO-keurmerk) en Demeter
Rondlopen zonder de anderen te storen: EU-biologische stallen met 21 kg per vierkante meter en een uitloop zouden dit niveau halen, maar mobiele stallen mogen meer dieren houden, dus de biologische normen halen het alleen in het gunstigste geval.
Uitvoeringsverordening (EU) 2020/464, bijlage I, deel IV: 21 kg/m² en 4 m² buiten per kip in vaste stallen. Biologisch, EKO en Demeter lopen van 2 tot 3 en tellen als 2 (zie niveau 2).
Bronnen
- Besluit houders van dieren (Wettenbank BWBR0035217), artikelen 1.6, 1.11, 1.20, 2.2 tot en met 2.5, 2.12, 2.17, 2.28, 2.30-2.46, 2.50, 2.71, 5.1, 5.10 en 5.11
- Beter Leven, pagina over vleeskuikens
- Beter Leven Vleeskuikens 1 ster v5.2, 2 sterren v2.2, 3 sterren v2.2 (ZW, geldig vanaf 2 januari 2023)
- Uitvoeringsverordening (EU) 2020/464, artikelen 2, 9, 22 en bijlagen I en II
- Internationale Demeter Biodynamic Standard (stand september 2025), paragrafen 6.3.5.1, 6.3.5.3, 6.3.5.4, 6.3.6.5, 6.3.10, bijlage 7
- Beter voor Natuur & Boer Kip 1.2 en Varken 1.1 (bovenop Beter Leven 1 ster)
Meer hierover
- Alles over Kip
- Hoe lang leeft een vleeskuiken?
- Groeien vleeskuikens op met hun moeder?
- Waarop liggen vleeskuikens in de stal?
- Gaan vleeskuikens naar buiten?
- Hoe lang worden vleeskuikens naar het slachthuis vervoerd?
- Hoe worden vleeskuikens gedood?
- Keurmerk: Wettelijk minimum
- Keurmerk: Beter Leven (Dierenbescherming)
- Keurmerk: Beter voor Natuur & Boer (Albert Heijn)
- Keurmerk: EU-biologisch (Skal)
- Keurmerk: EKO
- Keurmerk: Demeter
- Wettelijk minimum vs Beter Leven (Dierenbescherming): Kip
- Wettelijk minimum vs Beter voor Natuur & Boer (Albert Heijn): Kip
- Wettelijk minimum vs EU-biologisch (Skal): Kip
- Wettelijk minimum vs EKO: Kip