Hoe leeft mijn eten?
Nederland
NLEN

Keurmerk

Demeter: wat het voor de dieren betekent

Laatst bijgewerkt: november 2026

Demeter staat in onze tabel bij 5 producten (kip, eieren, zuivel, varkensvlees en rundvlees). Bijvoorbeeld bij kip: voor 7 van de 7 vragen is een niveau vastgelegd, 1 daarvan op niveau 3 of hoger.

Demeter: Kip

Niveau 1 is het laagste. Hoe hoger het niveau, hoe meer het dier krijgt. Een bereik zoals 2-3 betekent dat onze bronnen geen eenduidig niveau geven. ? = geen vaste regel.

Levensduur: Niveau 1

Kip in de Nederlandse winkel komt van dieren die jong geslacht zijn. Gangbare vleeskuikens gaan na 35 tot 42 dagen naar het slachthuis, Beter Leven 1 en 2 sterren na 56 dagen, Beter Leven 3 sterren na 81 dagen, biologisch na 70 tot 81 dagen.

Moeder en jong: Niveau 1

Elk vleeskuiken komt uit in een broederij en ontmoet zijn moeder nooit. Dat geldt voor het wettelijk minimum, voor Beter Leven, voor biologisch en voor Demeter.

Bewegingsvrijheid: Niveau 2 tot 3

Afhankelijk van de boerderij niveau 2 tot 3. Alleen niveau 2 is gegarandeerd (Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken).

Ligplek: Niveau 2

Alle normen voor kip geven een droge, schone plek op strooisel, van het wettelijk minimum tot Demeter.

Buiten: Niveau 3

Beter Leven 2 en 3 sterren laten kippen elke dag naar buiten, uiterlijk vanaf dag 28, minstens 8 uur, tenzij vorst of slecht weer de openingen dichthoudt. Biologische, EKO- en Demeter-kippen mogen gegarandeerd op de meeste dagen naar buiten, gedurende minstens een derde van hun leven. Ook dat telt als dit niveau.

De laatste reis: Niveau 1

Volgens de wet en de biologische regels mag een kip ver worden vervoerd. Voor pluimveetransport bestaat in het EU-recht geen maximale tijd.

De dood: Niveau 2

Alle kippen worden vóór de dood verdoofd, dus de dood komt snel, maar angst en stress vóór de verdoving zijn niet uitgesloten. Bij het elektrische waterbad wordt de kip eerst levend ondersteboven in een beugel gehangen en daarna door het bad gehaald. Bij CO2-verdoving raakt ze eerst bewusteloos en wordt ze pas daarna opgehangen.

Demeter: Eieren

Niveau 1 is het laagste. Hoe hoger het niveau, hoe meer het dier krijgt. Een bereik zoals 2-3 betekent dat onze bronnen geen eenduidig niveau geven. ? = geen vaste regel.

Levensduur: Niveau 2

Een legkip is volgroeid als ze begint te leggen en wordt gedood als de opbrengst daalt. Elke norm voor eieren staat op dit niveau.

Moeder en jong: Niveau 1

Geen enkele legkip ziet ooit haar kuikens. Kuikens komen uit in een broederij. Zo begon ook elke kip achter de eieren in de winkel.

Bewegingsvrijheid: Niveau 3

EU-biologisch, EKO en Demeter: hooguit 6 kippen per vierkante meter in de stal, met een uitloop van 4 m² per kip. Dat haalt dit niveau.

Ligplek: Niveau 3

Scharreleieren, eieren van vrije uitloop, Beter Leven en biologisch: strooisel op minstens een derde van de vloer en zitstokken, 15 cm per kip.

Buiten: Niveau 3 tot 4

Afhankelijk van de boerderij niveau 3 tot 4. Alleen niveau 3 is gegarandeerd (Een paar dagen per week).

Ingrepen: Niveau 4

Beter Leven 3 sterren en Demeter sluiten snavelbehandeling uit in hun eigen regels. De kip houdt de snavel waarmee ze is geboren.

De laatste reis: Niveau 1

Volgens de wet en bij de meeste keurmerken mag een afgedankte legkip urenlang worden vervoerd. De Europese pluimveeregel kent geen tijdslimiet.

De dood: Niveau 2

Elke afgedankte legkip wordt verdoofd. Angst en stress vóór de verdoving zijn niet uitgesloten.

Demeter: Zuivel

NormLevensduurMoeder en jongBewegingsvrijheidLigplekBuitenIngrepenDe laatste reisDe dood
Demeter211-2332-412
Demeter met de plusmodule Kalfjes bij de koe (vrijwillig)221-2332-412

Niveau 1 is het laagste. Hoe hoger het niveau, hoe meer het dier krijgt. Een bereik zoals 2-3 betekent dat onze bronnen geen eenduidig niveau geven. ? = geen vaste regel.

Levensduur (Demeter en Demeter met de plusmodule Kalfjes bij de koe (vrijwillig)): Niveau 2

Een melkkoe wordt op vijf tot zes jaar gedood, jong voor een koe, zodra de melkproductie en de gezondheid achteruitgaan. Elke norm voor zuivel staat op dit niveau.

Moeder en jong (Demeter): Niveau 1

In de Nederlandse melkveehouderij wordt het kalf kort na de geboorte bij de koe weggehaald. De wet, Beter Leven (1 tot 3 sterren), biologisch, EKO en Demeter garanderen niet meer. Ook PlanetProof heeft geen regel over koe en kalf.

Bewegingsvrijheid (Demeter en Demeter met de plusmodule Kalfjes bij de koe (vrijwillig)): Niveau 1 tot 2

Afhankelijk van de boerderij niveau 1 tot 2. Alleen niveau 1 is gegarandeerd (Opstaan en weer gaan liggen).

Ligplek (Demeter en Demeter met de plusmodule Kalfjes bij de koe (vrijwillig)): Niveau 3

EU-biologisch, EKO en Demeter: een dichte ligruimte zonder roosters, met ruim stro.

Buiten (Demeter en Demeter met de plusmodule Kalfjes bij de koe (vrijwillig)): Niveau 3

Beter Leven, biologisch, EKO en Demeter: koeien grazen een deel van het jaar. Beter Leven 1 ster: minstens 120 dagen per jaar 6 uur per dag in de wei, 2 sterren 150 dagen 8 uur, 3 sterren 180 dagen 8 uur. PlanetProof: ook minstens 120 dagen van 6 uur, of 120 dagen met samen 720 uur.

Ingrepen (Demeter en Demeter met de plusmodule Kalfjes bij de koe (vrijwillig)): Niveau 2 tot 4

Afhankelijk van de boerderij niveau 2 tot 4. Alleen niveau 2 is gegarandeerd (Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden).

De laatste reis (Demeter en Demeter met de plusmodule Kalfjes bij de koe (vrijwillig)): Niveau 1

Volgens de wet en de biologische regels mag een koe een hele dag worden vervoerd. Runderen mogen 8 uur worden vervoerd, en langer in goedgekeurde voertuigen (14 uur plus rust, en dat mag herhaald worden). PlanetProof stelt geen regel voor transport.

De dood (Demeter en Demeter met de plusmodule Kalfjes bij de koe (vrijwillig)): Niveau 2

Elke koe wordt verdoofd met een penschiettoestel. Angst vóór het schot is niet uitgesloten.

Moeder en jong (Demeter met de plusmodule Kalfjes bij de koe (vrijwillig)): Niveau 2

Alleen de plusmodule “Kalfjes bij de koe” van Demeter houdt kalveren bij de koe: vaarskalveren minstens 12 weken, stierkalveren minstens 30 dagen.

Demeter: Varkensvlees

Niveau 1 is het laagste. Hoe hoger het niveau, hoe meer het dier krijgt. Een bereik zoals 2-3 betekent dat onze bronnen geen eenduidig niveau geven. ? = geen vaste regel.

Levensduur: Niveau 1

Een vleesvarken wordt geslacht als het ongeveer zes maanden oud is en ongeveer 120 kg weegt. We vonden geen Nederlandse wet of keurmerk met een minimumleeftijd, dus dit geldt voor elke norm voor varkensvlees.

Moeder en jong: Niveau 2

De big zoogt ongeveer vier tot zes weken. De wet zegt minstens 28 dagen. Bij Beter Leven worden biggen gemiddeld met 28 dagen gespeend bij 1 ster (bindend uiterlijk vanaf 2 mei 2027), met 35 dagen bij 2 sterren en met 42 bij 3 sterren. EU-biologisch geeft de voorkeur aan 40 dagen moedermelk.

Bewegingsvrijheid: Niveau 1 tot 2

Afhankelijk van de boerderij niveau 1 tot 2. Alleen niveau 1 is gegarandeerd (Opstaan en weer gaan liggen).

Ligplek: Niveau 3

Een droge, zachte plek met stro: Beter Leven 2 en 3 sterren eisen een vloer die minstens 50 procent dicht is en met stro is ingestrooid. EU-biologisch en Demeter eisen ook een ingestrooide, dichte ligruimte.

Buiten: Niveau 3

Op sommige dagen buiten of in een uitloop: EU-biologisch eist een buitenruimte onder open hemel, 1,0 m² bij 85 tot 110 kg, en Demeter buitenlucht met mogelijkheid om te wroeten. Beter Leven 3 sterren begint hier en haalt het volgende niveau.

Ingrepen: Niveau 2

Alleen als de dieren elkaar anders kunnen verwonden: Beter Leven 1 ster verbiedt castratie en routinematig couperen (vanaf 2030 helemaal niet meer). Beter Leven 3 sterren, EU-biologisch, EKO en Demeter staan castratie toe onder anesthesie met pijnstilling, en dat telt hier.

De laatste reis: Niveau 1

Na een lange reis, misschien een hele dag: de EU-wet staat 8 uur toe voor varkens en 24 uur in goedgekeurde voertuigen met water. EU-biologisch en Demeter zeggen alleen dat het transport kort moet blijven, zonder getal.

De dood: Niveau 2

Verdoofd vóór het ontbloeden: toegestane methoden zijn onder meer elektrische verdoving en gas met meer dan 40 procent CO2. Angst vóór en tijdens de verdoving is niet uitgesloten. Beter Leven eist verdoving in het slachthuis.

Demeter: Rundvlees

Niveau 1 is het laagste. Hoe hoger het niveau, hoe meer het dier krijgt. Een bereik zoals 2-3 betekent dat onze bronnen geen eenduidig niveau geven. ? = geen vaste regel.

Levensduur: Niveau 1 tot 2

Afhankelijk van de boerderij niveau 1 tot 2. Alleen niveau 1 is gegarandeerd (Tot het groot genoeg is om gebruikt te worden. Het kan dan nog heel jong zijn).

Moeder en jong: Niveau 1

Het kalf wordt binnen enkele uren of dagen van zijn moeder gescheiden. De Nederlandse wet verbiedt dat niet, en het is gebruikelijk bij kalveren uit melkveebedrijven, ook biologische: EU-biologisch geeft de voorkeur aan 90 dagen moedermelk, maar eist niet dat het kalf bij de koe blijft. Bij kalfsvlees wordt het kalf direct na de geboorte of binnen enkele dagen bij zijn moeder weggehaald, en het gaat al jong van het melkveebedrijf weg. In de praktijk gaan kalveren vanaf een leeftijd van 14 dagen naar vleeskalverbedrijven. Beter Leven staat dat toe vanaf 28 dagen (1 en 2 sterren) en vanaf 3 maanden (3 sterren). Alle normen voor kalfsvlees staan hier.

Bewegingsvrijheid: Niveau 1 tot 2

Afhankelijk van de boerderij niveau 1 tot 2. Alleen niveau 1 is gegarandeerd (Opstaan en weer gaan liggen).

Ligplek: Niveau 3

Een droge, zachte plek met stro: Beter Leven eist genoeg stro of vergelijkbaar natuurlijk strooisel, zodat alle runderen droog en schoon liggen (norm H06A1). EU-biologisch eist een dichte ligruimte zonder roosters, met ruim stro. Bij kalfsvlees eist Beter Leven 3 sterren een vloer die overal is ingestrooid met stro of een vergelijkbaar materiaal.

Buiten: Niveau 3

Op sommige dagen buiten of een deel van het jaar in de wei: weidegang bij Beter Leven 150 dagen van 8 uur of 115 dagen dag en nacht (1 ster), 180 dagen van 12 uur of 135 dagen (2 sterren), 210 dagen van 12 uur of 160 dagen (3 sterren). Bij 3 sterren krijgen stieren ouder dan een jaar een vaste uitloop van 30 m². EU-biologisch eist weidegang wanneer de omstandigheden dat toelaten. Bij kalfsvlees moeten kalveren ouder dan 14 weken bij 3 sterren permanent toegang hebben tot een weide, tenzij het weer of de bodem dat verhindert.

Ingrepen: Niveau 2

Alleen als de dieren elkaar anders kunnen verwonden. Beter Leven staat onthoornen alleen toe onder de leeftijd van 2 maanden met anesthesie en 3 dagen pijnstilling, en castratie onder anesthesie. EU-biologisch en EKO staan onthoornen per geval toe met anesthesie en pijnstilling, en castratie onder dezelfde voorwaarde. Demeter staat castratie van kalveren toe. Geen enkele norm voor kalfsvlees haalt dit niveau.

De laatste reis: Niveau 1

Na een lange rit: de EU-wet staat 8 uur toe voor runderen, en langer in goedgekeurde voertuigen met rustpauzes. EU-biologisch en Demeter zeggen alleen dat het transport kort moet worden gehouden. Bij kalfsvlees moeten niet-gespeende kalveren na 9 uur reizen een uur rusten en mogen daarna nog 9 uur reizen. Kalveren jonger dan 10 dagen mogen niet over meer dan 100 km worden vervoerd.

De dood: Niveau 2

Verdoofd voordat het dier wordt uitgebloed, met een penschiettoestel. Angst vóór het schot is niet uitgesloten. Beter Leven eist verdoving in het slachthuis. Biologisch en Demeter eisen snelle, effectieve verdoving. Dit geldt ook voor kalveren.

Meer hierover

Bronnen