Vergelijkingen
Wettelijk minimum vs Beter Leven (Dierenbescherming): Rundvlees
Wettelijk minimum en Beter Leven (Dierenbescherming) vergeleken voor rundvlees: van de 8 vragen is Wettelijk minimum bij geen enkele hoger, Beter Leven (Dierenbescherming) bij 5, en bij 3 zijn ze gelijk. Het gegarandeerde niveau wordt vergeleken.
| Vraag | Wettelijk minimum | Beter Leven (Dierenbescherming) | Resultaat |
|---|---|---|---|
| Levensduur | 1-2 | 1-2 | gelijk |
| Moeder en jong | 1 | 1-3 | hetzelfde gegarandeerde niveau, bereik verschilt |
| Bewegingsvrijheid | 1 | 2 | hoger: Beter Leven (Dierenbescherming) |
| Ligplek | 1 | 3 | hoger: Beter Leven (Dierenbescherming) |
| Buiten | 1 | 2-3 | hoger: Beter Leven (Dierenbescherming) |
| Ingrepen | 1 | 2 | hoger: Beter Leven (Dierenbescherming) |
| De laatste reis | 1 | 3 | hoger: Beter Leven (Dierenbescherming) |
| De dood | 2 | 2 | gelijk |
Niveau 1 is het laagste. Hoe hoger het niveau, hoe meer het dier krijgt. Een bereik zoals 2-3 betekent dat onze bronnen geen eenduidig niveau geven.
Waar de twee verschillen
Moeder en jong
Wettelijk minimum: Niveau 1
Het kalf wordt binnen enkele uren of dagen van zijn moeder gescheiden. De Nederlandse wet verbiedt dat niet, en het is gebruikelijk bij kalveren uit melkveebedrijven, ook biologische: EU-biologisch geeft de voorkeur aan 90 dagen moedermelk, maar eist niet dat het kalf bij de koe blijft. Bij kalfsvlees wordt het kalf direct na de geboorte of binnen enkele dagen bij zijn moeder weggehaald, en het gaat al jong van het melkveebedrijf weg. In de praktijk gaan kalveren vanaf een leeftijd van 14 dagen naar vleeskalverbedrijven. Beter Leven staat dat toe vanaf 28 dagen (1 en 2 sterren) en vanaf 3 maanden (3 sterren). Alle normen voor kalfsvlees staan hier.
Beter Leven (Dierenbescherming): Niveau 1 tot 3
Afhankelijk van de boerderij niveau 1 tot 3. Alleen niveau 1 is gegarandeerd (Alleen even. Het mag direct na de geboorte worden weggehaald).
Bewegingsvrijheid
Wettelijk minimum: Niveau 1
Opstaan en gaan liggen. Hier ligt het wettelijk minimum: de Nederlandse wet staat aanbinden toe als het dier genoeg ruimte houdt voor zijn behoeften. Beter Leven verbiedt aanbinden bij alle drie de sterren (norm H09A). EU-biologisch, EKO en Demeter staan kleine bedrijven toe runderen aan te binden, daarom beginnen die normen op dit niveau. Bij kalfsvlees krijgt een kalf van 220 kg of meer volgens de wet 1,8 m² in een groepshok (1,7 m² vanaf 150 kg, 1,5 m² daaronder), en kalveren ouder dan 8 weken mogen niet in een individueel hok worden gehouden.
Beter Leven (Dierenbescherming): Niveau 2
Zich omdraaien en strekken: Beter Leven 1 ster geeft een stier van 301 tot 400 kg 2,6 m² ingestrooide vloer (3,8 m² in totaal) en 3,0 m² bij 401 tot 500 kg. EU-biologisch geeft runderen boven 350 kg 5 m² binnen plus 3,7 m² buiten. Bij kalfsvlees geeft Beter Leven 2 sterren 2 m² plus een vaste uitloop van 2 m² per kalf. 3 sterren geeft 4 m² per kalf (3,6 m² in groepen van 15 tot 40).
Ligplek
Wettelijk minimum: Niveau 1
Een eenvoudige, droge, redelijk schone plek. Het wettelijk minimum ligt hier: de Nederlandse wet heeft geen regel over de ligplek van volwassen runderen, en een wet die zwijgt telt als 1. Bij kalfsvlees moet volgens de wet de vloer van kalveren jonger dan twee weken zijn ingestrooid, en oudere kalveren hebben een ligplek nodig met stro, een kunststof mat, houten latten of een rubber toplaag, minstens 0,5 m² per kalf tot 3 maanden en 0,7 m² daarna. Beter Leven 1 en 2 sterren beginnen op dit niveau.
Beter Leven (Dierenbescherming): Niveau 3
Een droge, zachte plek met stro: Beter Leven eist genoeg stro of vergelijkbaar natuurlijk strooisel, zodat alle runderen droog en schoon liggen (norm H06A1). EU-biologisch eist een dichte ligruimte zonder roosters, met ruim stro. Bij kalfsvlees eist Beter Leven 3 sterren een vloer die overal is ingestrooid met stro of een vergelijkbaar materiaal.
Buiten
Wettelijk minimum: Niveau 1
Het dier komt nooit buiten. Het wettelijk minimum ligt hier: de Nederlandse wet eist geen weidegang of uitloop voor runderen. Bij kalfsvlees komt het kalf volgens de wet en bij Beter Leven 1 ster nooit buiten.
Beter Leven (Dierenbescherming): Niveau 2 tot 3
Alleen in één fase van zijn leven buiten: een vleesstier graast in zijn eerste jaar minstens 150 dagen van 8 uur, of 115 dagen dag en nacht. Daarna mag hij tot de slacht in de stal blijven. Koeien en kalveren houden elk jaar hun weidedagen.
Ingrepen
Wettelijk minimum: Niveau 1
Altijd, als het houden makkelijker wordt: de Nederlandse wet staat onthoornen van runderen zonder voorwaarde toe, en een neusring bij fokstieren. Andere ingrepen vragen een diergeneeskundige reden. Bij kalfsvlees zeggen de drie documenten van Beter Leven voor kalveren niets over onthoornen of castreren, dus elke norm voor kalfsvlees krijgt de wettelijke waarde.
Beter Leven (Dierenbescherming): Niveau 2
Alleen als de dieren elkaar anders kunnen verwonden. Beter Leven staat onthoornen alleen toe onder de leeftijd van 2 maanden met anesthesie en 3 dagen pijnstilling, en castratie onder anesthesie. EU-biologisch en EKO staan onthoornen per geval toe met anesthesie en pijnstilling, en castratie onder dezelfde voorwaarde. Demeter staat castratie van kalveren toe. Geen enkele norm voor kalfsvlees haalt dit niveau.
De laatste reis
Wettelijk minimum: Niveau 1
Na een lange rit: de EU-wet staat 8 uur toe voor runderen, en langer in goedgekeurde voertuigen met rustpauzes. EU-biologisch en Demeter zeggen alleen dat het transport kort moet worden gehouden. Bij kalfsvlees moeten niet-gespeende kalveren na 9 uur reizen een uur rusten en mogen daarna nog 9 uur reizen. Kalveren jonger dan 10 dagen mogen niet over meer dan 100 km worden vervoerd.
Beter Leven (Dierenbescherming): Niveau 3
Een korte rit, hooguit ongeveer 4 uur: Beter Leven staat hooguit 280 km toe, wat het gelijkstelt aan 4 uur bij 70 km per uur. Bij kalfsvlees gaan kalveren van Beter Leven ook binnen 280 km naar het slachthuis (norm T02a).
Prijzen
| Norm | doorsnee | spreiding | Waar de prijs voor geldt |
|---|---|---|---|
| Wettelijk minimum (Nederland en EU) | € 10,68 per kg | € 10,45 tot € 10,92 | rundergehakt, geen keurmerk genoemd op de productpagina, n=2, gezien op 22.11.2026 Albert Heijn (AH Rundergehakt 1000 g), PLUS (Rundergehakt per kilo) |
Meer hierover
Bronnen
- Uitvoeringsverordening (EU) 2020/464, artikelen 2, 9, 22 en bijlagen I en II
- Beter Leven Runderen 1 ster v2.2, 2 sterren v2.2, 3 sterren v1.2 (ZW, 1 september 2024)
- Verordening (EG) nr. 1/2005, bijlage I hoofdstuk V punten 1.2, 1.4, 2.1
- Beter Leven Kalveren 1 ster v2.0, 2 ster v2.0, 3 ster v1.0 (ZW, 1 december 2022)
- Beter Leven-consumentenpagina: Vleeskalveren
- Dierenbescherming, dossier kalverentransporten
- Besluit houders van dieren (Wettenbank BWBR0035217), artikelen 1.6, 1.11, 1.20, 2.2 tot en met 2.5, 2.12, 2.17, 2.28, 2.30-2.46, 2.50, 2.71, 5.1, 5.10 en 5.11
- Verordening (EU) 2018/848, bijlage II deel II (veehouderij), oorspronkelijke tekst
- Internationale Demeter Biodynamic Standard (stand september 2025), paragrafen 6.3.5.1, 6.3.5.3, 6.3.5.4, 6.3.6.5, 6.3.10, bijlage 7
- Beter Leven-consumentenpagina: Vleesrunderen
- Wageningen Livestock Research, Rapport 1134, Feiten en cijfers over de Nederlandse veehouderijsectoren 2018 (Van der Peet e.a.), paragrafen over melkkoeien, varkens en vleesstieren
- Wet dieren art. 2.8 (lichamelijke ingrepen verboden, tenzij diergeneeskundig nodig of bij besluit aangewezen) met Besluit diergeneeskundigen art. 2.2 (pluimvee; de snavelbehandeling is vanaf 1 september 2018 uitgefaseerd en kan nu alleen nog onder de tijdelijke vrijstelling in Regeling diergeneeskundigen art. 7.3, die voor leghennen op 1 januari 2019 is geëindigd, zie stcrt), 2.3 (varkens: castratie, staart couperen tot 4 dagen, tanden slijpen tot 7 dagen, de laatste twee alleen als er verwondingen zijn gezien en andere maatregelen niet hielpen), 2.4 (runderen: onthoornen, neusring bij fokstieren), 2.7 (geen onnodige pijn)