Rundvlees · Ingrepen
Worden runderen onthoornd?
Gangbaar: volgens de wet mag een houder kalveren jonger dan 4 weken zelf onthoornen, zonder dierenarts. Samen het verst: 6 normen, waaronder Beter Leven 1 ster, Beter Leven 2 sterren en Beter Leven 3 sterren. Zwakste: 5 normen, waaronder Wettelijk minimum (Nederland en EU) en Kalfsvlees volgens het wettelijk minimum voor kalveren (Nederland en EU).
Waarom het zo is
De Nederlandse wet staat toe dat een houder kalveren jonger dan 4 weken zelf onthoornt, zonder dierenarts. Later mag het alleen op aanwijzing van een dierenarts onder plaatselijke anesthesie (Besluit houders van dieren art. 2.28). Beter Leven staat het alleen toe onder 2 maanden met anesthesie en 3 dagen pijnstilling, en verbiedt staart couperen en brandmerken. Castratie moet onder anesthesie gebeuren. Bij kalfsvlees zeggen de documenten van Beter Leven voor kalveren niets over onthoornen, castratie of staart couperen, dus de wettelijke regel geldt.
Wat de keurmerken zeggen
| Norm | Niveau |
|---|---|
| Wettelijk minimum (Nederland en EU) | 1 Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt |
| Beter Leven 1 ster | 2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden |
| Beter Leven 2 sterren | 2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden |
| Beter Leven 3 sterren | 2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden |
| EU-biologisch keurmerk (Skal) | 2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden |
| EKO (Stichting EKO-keurmerk) | 2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden |
| Demeter | 2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden |
| Kalfsvlees volgens het wettelijk minimum voor kalveren (Nederland en EU) | 1 Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt |
| Kalfsvlees met Beter Leven 1 ster | 1 Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt |
| Kalfsvlees met Beter Leven 2 sterren | 1 Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt |
| Kalfsvlees met Beter Leven 3 sterren | 1 Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt |
Hoe we de niveaus lezen
- Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt.
- Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden.
- Alleen als een bepaald dier zelf behandeld moet worden.
- Nooit. Het dier houdt alles wat het bij de geboorte heeft meegekregen.
Niveau 1: Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt.
Geldt voor: Wettelijk minimum (Nederland en EU), Kalfsvlees volgens het wettelijk minimum voor kalveren (Nederland en EU), Kalfsvlees met Beter Leven 1 ster, Kalfsvlees met Beter Leven 2 sterren en Kalfsvlees met Beter Leven 3 sterren
Altijd, als het houden makkelijker wordt: de Nederlandse wet staat onthoornen van runderen zonder voorwaarde toe, en een neusring bij fokstieren. Andere ingrepen vragen een diergeneeskundige reden. Bij kalfsvlees zeggen de drie documenten van Beter Leven voor kalveren niets over onthoornen of castreren, dus elke norm voor kalfsvlees krijgt de wettelijke waarde.
Besluit diergeneeskundigen, art. 2.4, en Wet dieren, art. 2.8. Dit is het wettelijk minimum. Voor kalfsvlees doorzochten we de documenten voor kalveren op onthoornen, castreren en staart couperen en vonden niets. Vleeskalveren zijn jong en worden meestal in groepen gehouden. We vonden geen cijfer over hoeveel er worden onthoornd.
Niveau 2: Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden.
Geldt voor: Beter Leven 1 ster, Beter Leven 2 sterren, Beter Leven 3 sterren, EU-biologisch keurmerk (Skal), EKO (Stichting EKO-keurmerk) en Demeter
Alleen als de dieren elkaar anders kunnen verwonden. Beter Leven staat onthoornen alleen toe onder de leeftijd van 2 maanden met anesthesie en 3 dagen pijnstilling, en castratie onder anesthesie. EU-biologisch en EKO staan onthoornen per geval toe met anesthesie en pijnstilling, en castratie onder dezelfde voorwaarde. Demeter staat castratie van kalveren toe. Geen enkele norm voor kalfsvlees haalt dit niveau.
Verordening (EU) 2018/848, bijlage II, 1.7.8 en 1.7.9. We vonden geen EKO-norm voor rundvlees, dus EKO volgt EU-biologisch. Beter Leven-normen G10, G11, G12, G12C, G12D, G13A: staart couperen en brandmerken zijn verboden. Bij 3 sterren verbiedt G12AB ook het onthoornen van gehoornde rassen, maar pas vanaf 1 januari 2027, en castratie blijft toegestaan. Demeter verbiedt onthoornen, maar kent een vaste ontheffing, en staat castratie toe voor gezondheid, welzijn of hygiëne (paragraaf 6.3.5.1 en bijlage 6). EU-biologisch voegt de anesthesie toe. Een regel die alleen anesthesie eist, telt als 2. Voor kalfsvlees heeft geen enkele norm hierover een geschreven regel.
Bronnen
- Wet dieren art. 2.8 (lichamelijke ingrepen verboden, tenzij diergeneeskundig nodig of bij besluit aangewezen) met Besluit diergeneeskundigen art. 2.2 (pluimvee; de snavelbehandeling is vanaf 1 september 2018 uitgefaseerd en kan nu alleen nog onder de tijdelijke vrijstelling in Regeling diergeneeskundigen art. 7.3, die voor leghennen op 1 januari 2019 is geëindigd, zie stcrt), 2.3 (varkens: castratie, staart couperen tot 4 dagen, tanden slijpen tot 7 dagen, de laatste twee alleen als er verwondingen zijn gezien en andere maatregelen niet hielpen), 2.4 (runderen: onthoornen, neusring bij fokstieren), 2.7 (geen onnodige pijn)
- Beter Leven Kalveren 1 ster v2.0, 2 ster v2.0, 3 ster v1.0 (ZW, 1 december 2022)
- Verordening (EU) 2018/848, bijlage II deel II (veehouderij), oorspronkelijke tekst
- Beter Leven Runderen 1 ster v2.2, 2 sterren v2.2, 3 sterren v1.2 (ZW, 1 september 2024)
- Internationale Demeter Biodynamic Standard (stand september 2025), paragrafen 6.3.5.1, 6.3.5.3, 6.3.5.4, 6.3.6.5, 6.3.10, bijlage 7
- Besluit houders van dieren (Wettenbank BWBR0035217), artikelen 1.6, 1.11, 1.20, 2.2 tot en met 2.5, 2.12, 2.17, 2.28, 2.30-2.46, 2.50, 2.71, 5.1, 5.10 en 5.11
Meer hierover
- Alles over Rundvlees
- Hoe lang leven vleesstieren?
- Hoe lang blijven kalveren bij hun moeder?
- Hoeveel ruimte heeft een vleesstier?
- Waarop liggen vleesrunderen?
- Komen vleesrunderen in de wei?
- Hoe lang worden runderen naar het slachthuis vervoerd?
- Hoe worden runderen geslacht?
- Keurmerk: Wettelijk minimum
- Keurmerk: Beter Leven (Dierenbescherming)
- Keurmerk: EU-biologisch (Skal)
- Keurmerk: EKO
- Keurmerk: Demeter
- Wettelijk minimum vs Beter Leven (Dierenbescherming): Rundvlees
- Wettelijk minimum vs EU-biologisch (Skal): Rundvlees
- Wettelijk minimum vs EKO: Rundvlees
- Wettelijk minimum vs Demeter: Rundvlees