Varkensvlees · Bewegingsvrijheid
Hoeveel ruimte heeft een mestvarken?
Gangbaar: 0,8 vierkante meter voor een varken van 85 tot 110 kilo. Samen het verst: 5 normen, waaronder Beter Leven 2 sterren, Beter Leven 3 sterren en EU-biologisch keurmerk (Skal). Zwakste: 3 normen, waaronder Wettelijk minimum (Nederland en EU) en Beter Leven 1 ster.
Waarom het zo is
Dat is een vierkant van ongeveer 89 bij 89 centimeter, en 1,0 vierkante meter boven 110 kilo. Het varken kan staan, gaan liggen en zich omdraaien, maar kan nauwelijks rondlopen. Beter Leven 1 ster geeft gemiddeld 0,9 vierkante meter in grote groepen, 3 sterren 1,05, en EU-biologisch 1,3 plus 1,0 buiten.
Wat de keurmerken zeggen
| Norm | Niveau |
|---|---|
| Wettelijk minimum (Nederland en EU) | 1 Opstaan en weer gaan liggen |
| Beter Leven 1 ster | 1 Opstaan en weer gaan liggen |
| Beter Leven 2 sterren | 1-2 niveau 1 gegarandeerd (Opstaan en weer gaan liggen); afhankelijk van de boerderij tot niveau 2 |
| Beter Leven 3 sterren | 1-2 niveau 1 gegarandeerd (Opstaan en weer gaan liggen); afhankelijk van de boerderij tot niveau 2 |
| Beter voor Natuur & Boer Varken (Albert Heijn, bovenop 1 ster) | 1 Opstaan en weer gaan liggen |
| EU-biologisch keurmerk (Skal) | 1-2 niveau 1 gegarandeerd (Opstaan en weer gaan liggen); afhankelijk van de boerderij tot niveau 2 |
| EKO (Stichting EKO-keurmerk) | 1-2 niveau 1 gegarandeerd (Opstaan en weer gaan liggen); afhankelijk van de boerderij tot niveau 2 |
| Demeter | 1-2 niveau 1 gegarandeerd (Opstaan en weer gaan liggen); afhankelijk van de boerderij tot niveau 2 |
Hoe we de niveaus lezen
- Opstaan en weer gaan liggen.
- Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken.
- Rondlopen zonder iemand in de weg te lopen.
- Rennen en spelen.
Niveau 1: Opstaan en weer gaan liggen.
Geldt voor: Wettelijk minimum (Nederland en EU), Beter Leven 1 ster, Beter Leven 2 sterren, Beter Leven 3 sterren, Beter voor Natuur & Boer Varken (Albert Heijn, bovenop 1 ster), EU-biologisch keurmerk (Skal), EKO (Stichting EKO-keurmerk) en Demeter
Opstaan en gaan liggen: volgens de wet krijgt een varken van 85 tot 110 kg 0,8 m², een vierkant van ongeveer 89 cm. Boven 110 kg is het 1,0 m². Beter Leven 1 ster geeft gemiddeld 0,9 m² in groepen van 40 of meer, en geen varken minder dan 0,85 m². De zeug telt bij deze vraag ook mee: waar ze rond de geboorte in een kraamhok mag worden gehouden, begint de norm op dit niveau. Dat geldt voor Beter Leven (5 dagen bij 1 en 2 sterren, 3 dagen bij 3 sterren), EU-biologisch en EKO (de beweging mag voor korte perioden worden beperkt) en Demeter (tot 14 dagen).
Besluit houders van dieren art. 2.17, lid 2. Zeugen zonder biggen in een groep hebben elk 2,25 m² nodig (art. 2.17, lid 1). Voor de zeug in het kraamhok bestaat geen oppervlakteregel waarmee ze zich kan omdraaien. De wet en Beter Leven 1 ster staan op 1, omdat de oppervlakte tussen niveau 1 en 2 ligt en het lagere telt. Voor de zeug: Beter Leven K01.1 tot en met K01.3, Verordening (EU) 2018/848, bijlage II, deel II, 1.9.3.2(d), Demeter 6.3.5.3.
Niveau 2: Zich omdraaien en zich helemaal uitstrekken.
Mogelijk bij sommige boerderijen, niet gegarandeerd: Beter Leven 2 sterren, Beter Leven 3 sterren, EU-biologisch keurmerk (Skal), EKO (Stichting EKO-keurmerk) en Demeter
Omdraaien en uitstrekken: Beter Leven 2 sterren (gemiddeld 1,0 m² in groepen van 40 of meer, geen varken onder 0,95) en 3 sterren (gemiddeld 1,05, geen varken onder 1,0). EU-biologisch geeft 1,3 m² binnen bij 85 tot 110 kg, plus 1,0 m² buiten. Deze normen tellen vanaf niveau 1 vanwege de zeug (zie niveau 1).
Beter Leven V01B en V01B.3. Kleinere groepen krijgen meer ruimte (3 sterren: 1,5 m² in groepen tot 19). EU-biologisch, vanaf 110 kg: 1,5 m² binnen en 1,2 m² buiten (Verordening 2020/464, bijlage I, deel III). EKO en Demeter voegen volgens wat we vonden niets toe aan dit getal. Elk van deze normen loopt van 1 tot 2 en telt als 1.
Video's
Let op: deze video toont beelden die sommige mensen schokkend vinden.
Geheime beelden: het dierenleed achter het Beter Leven keurmerkBOOS, 60 minHeimelijke beelden uit varkensstallen met het Beter Leven keurmerk, met reacties van de NVWA en de betrokken partijen.
Stop de kooien: een van de grootste dierencampagnes ooitCompassion in World Farming Nederland, 2 minTerugblik op het Europese burgerinitiatief tegen kooien in de veehouderij. Van een belangengroep.
Het voorkomen van staartbijten bij varkensWageningen Livestock Research, 2 minOnderzoekers uit Wageningen over het couperen van staarten bij biggen en hoe dat te voorkomen is.
Bronnen
- Besluit houders van dieren (Wettenbank BWBR0035217), artikelen 1.6, 1.11, 1.20, 2.2 tot en met 2.5, 2.12, 2.17, 2.28, 2.30-2.46, 2.50, 2.71, 5.1, 5.10 en 5.11
- Beter Leven Varkens 1/2/3 sterren v3.1 (ZW, geldig vanaf 2 mei 2026)
- Verordening (EU) 2018/848, bijlage II deel II (veehouderij), oorspronkelijke tekst
- Internationale Demeter Biodynamic Standard (stand september 2025), paragrafen 6.3.5.1, 6.3.5.3, 6.3.5.4, 6.3.6.5, 6.3.10, bijlage 7
- Uitvoeringsverordening (EU) 2020/464, artikelen 2, 9, 22 en bijlagen I en II
- Beter voor Natuur & Boer Kip 1.2 en Varken 1.1 (bovenop Beter Leven 1 ster)
Meer hierover
- Alles over Varkensvlees
- Hoe lang leven mestvarkens?
- Hoe lang blijven biggen bij de zeug?
- Waarop liggen varkens in de stal?
- Gaan varkens naar buiten?
- Worden bij varkens de staarten gecoupeerd?
- Hoe lang worden varkens vervoerd?
- Hoe worden varkens geslacht?
- Keurmerk: Wettelijk minimum
- Keurmerk: Beter Leven (Dierenbescherming)
- Keurmerk: Beter voor Natuur & Boer (Albert Heijn)
- Keurmerk: EU-biologisch (Skal)
- Keurmerk: EKO
- Keurmerk: Demeter
- Wettelijk minimum vs Beter Leven (Dierenbescherming): Varkensvlees
- Wettelijk minimum vs Beter voor Natuur & Boer (Albert Heijn): Varkensvlees
- Wettelijk minimum vs EU-biologisch (Skal): Varkensvlees
- Wettelijk minimum vs EKO: Varkensvlees