Hoe leeft mijn eten?
Nederland
NLEN

Varkensvlees · Ingrepen

Worden bij varkens de staarten gecoupeerd?

Laatst bijgewerkt: november 2026

Gangbaar: biggen worden gecastreerd en hun staart wordt in de eerste dagen ingekort. Komt het verst: Beter Leven 2 sterren. Zwakste: 3 normen, waaronder Wettelijk minimum (Nederland en EU) en Beter Leven 1 ster.

Waarom het zo is

Volgens de Nederlandse wet mag een big binnen 7 dagen zonder anesthesie worden gecastreerd en mag de staart tot dag 4 worden ingekort als er verwondingen zijn gezien en andere maatregelen niet hielpen. Beter Leven 1 ster verbiedt castratie en routinematig staart couperen, en vanaf 2030 het couperen helemaal. Wij vonden geen Nederlands cijfer over hoeveel varkens een gecoupeerde staart hebben.

Wat de keurmerken zeggen

NormNiveau
Wettelijk minimum (Nederland en EU)1 Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt
Beter Leven 1 ster1-2 niveau 1 gegarandeerd (Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt); afhankelijk van de boerderij tot niveau 2
Beter Leven 2 sterren3 Alleen als een bepaald dier zelf behandeld moet worden
Beter Leven 3 sterren2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden
Beter voor Natuur & Boer Varken (Albert Heijn, bovenop 1 ster)1-2 niveau 1 gegarandeerd (Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt); afhankelijk van de boerderij tot niveau 2
EU-biologisch keurmerk (Skal)2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden
EKO (Stichting EKO-keurmerk)2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden
Demeter2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden
Hoe we de niveaus lezen
  1. Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt.
  2. Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden.
  3. Alleen als een bepaald dier zelf behandeld moet worden.
  4. Nooit. Het dier houdt alles wat het bij de geboorte heeft meegekregen.

Niveau 1: Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt.

Geldt voor: Wettelijk minimum (Nederland en EU), Beter Leven 1 ster en Beter voor Natuur & Boer Varken (Albert Heijn, bovenop 1 ster)

Biggen mogen binnen 7 dagen zonder anesthesie worden gecastreerd en de staart mag tot dag 4 worden ingekort als er al verwondingen zijn gezien en andere maatregelen niet hielpen. Dit is het Nederlandse wettelijk minimum. Beter Leven 1 ster begint ook op dit niveau: het staat staart couperen toe als een dierenarts de noodzaak heeft vastgelegd.

Besluit diergeneeskundigen art. 2.3: castratie van een big ouder dan 7 dagen vraagt om anesthesie en langdurige pijnstilling, dus tot 7 dagen eist de wet geen van beide. Voor tanden slijpen tot dag 7 geldt dezelfde voorwaarde als voor staart couperen. We vonden geen Nederlands cijfer over hoeveel varkens een gecoupeerde staart hebben. Beter Leven 1 en 2 sterren verbieden castratie (normen B06.1 en B06.3). 3 sterren staat het alleen toe onder anesthesie met pijnstilling achteraf.

Niveau 2: Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden.

Geldt voor: Beter Leven 3 sterren, EU-biologisch keurmerk (Skal), EKO (Stichting EKO-keurmerk) en Demeter

Mogelijk bij sommige boerderijen, niet gegarandeerd: Beter Leven 1 ster en Beter voor Natuur & Boer Varken (Albert Heijn, bovenop 1 ster)

Alleen als de dieren elkaar anders kunnen verwonden: Beter Leven 1 ster verbiedt castratie en routinematig couperen (vanaf 2030 helemaal niet meer). Beter Leven 3 sterren, EU-biologisch, EKO en Demeter staan castratie toe onder anesthesie met pijnstilling, en dat telt hier.

AM05.2 en B06.1: bij 1 ster mogen staarten alleen binnen 72 uur worden ingekort nadat een dierenarts de noodzaak heeft vastgelegd, en vanaf 1 januari 2030 helemaal niet meer, dus de norm loopt van 1 tot 2. Elke vorm van castratie, ook immunocastratie, is bij 1 ster verboden. Beter Leven 3 sterren B06.3 en Demeter 6.3.5.3: castratie alleen onder anesthesie en met pijnstilling. EU-biologisch: Verordening (EU) 2018/848, bijlage II, 1.7.8 en 1.7.9. Een regel die alleen anesthesie eist, telt als 2.

Niveau 3: Alleen als een bepaald dier zelf behandeld moet worden.

Geldt voor: Beter Leven 2 sterren

Alleen als een bepaald dier het nodig heeft: Beter Leven 2 sterren verbiedt staart couperen, tanden knippen en castratie.

2 sterren verbieden castratie (B06.3) en staart couperen (AM05A.2, met een tijdelijke uitzondering na een ernstige uitbraak). Tanden slijpen is alleen als routine verboden (B08), dus 2 sterren blijft op 3 en komt niet op 4. 3 sterren verbieden staart couperen ook, maar staan castratie onder anesthesie toe, dus Beter Leven 3 sterren staat op niveau 2. Demeter verbiedt tanden knippen en het couperen van staart en oren, maar staat castratie onder anesthesie en pijnstilling toe (6.3.5.3), dus ook die staat op 2.

Video's

Verder lezen

Bronnen

Meer hierover