Hoe leeft mijn eten?
Nederland
NLEN

Zuivel · Ligplek

Waarop liggen melkkoeien?

Laatst bijgewerkt: november 2026

Gangbaar: een ligbox met een zacht bed. Samen het verst: 4 normen, waaronder EU-biologisch keurmerk (Skal), EKO-zuivel (EU-biologisch plus Aanvullende Normen Zuivel) en Demeter. Zwakste: Wettelijk minimum (Nederland en EU).

Waarom het zo is

Beter Leven eist één ligbox per koe met zachte, vervormbare boxbedekking. Biologisch en Demeter eisen een vaste ligplek met ruim stro. Geen geschreven regel vraagt om meerdere zachte plekken om uit te kiezen.

Wat de keurmerken zeggen

NormNiveau
Wettelijk minimum (Nederland en EU)1 Een eenvoudige, droge, redelijk schone plek
Beter Leven 1 ster2 Een droge, schone plek die niet drukt of schuurt
Beter Leven 2 sterren2 Een droge, schone plek die niet drukt of schuurt
Beter Leven 3 sterren2 Een droge, schone plek die niet drukt of schuurt
PlanetProof / On the way to PlanetProof2 Een droge, schone plek die niet drukt of schuurt
EU-biologisch keurmerk (Skal)3 Een droge, zachte plek met stro
EKO-zuivel (EU-biologisch plus Aanvullende Normen Zuivel)3 Een droge, zachte plek met stro
Demeter3 Een droge, zachte plek met stro
Demeter met de plusmodule Kalfjes bij de koe (vrijwillig)3 Een droge, zachte plek met stro
Hoe we de niveaus lezen
  1. Een eenvoudige, droge, redelijk schone plek.
  2. Een droge, schone plek die niet drukt of schuurt.
  3. Een droge, zachte plek met stro.
  4. Meerdere droge, zachte plekken met stro, zodat het kan kiezen.

Niveau 1: Een eenvoudige, droge, redelijk schone plek.

Geldt voor: Wettelijk minimum (Nederland en EU)

Een eenvoudige, droge plek. Het wettelijk minimum staat hier: de Nederlandse wet heeft geen regel over de ligplek van volwassen runderen, en een wet die zwijgt telt als 1.

Het Besluit houders van dieren vraagt om passende huisvesting en vloeren die geen letsel veroorzaken (art. 1.7, 1.8), maar stelt geen regel voor de ligplek van volwassen runderen.

Niveau 2: Een droge, schone plek die niet drukt of schuurt.

Geldt voor: Beter Leven 1 ster, Beter Leven 2 sterren, Beter Leven 3 sterren en PlanetProof / On the way to PlanetProof

Beter Leven: een ligbox met zacht, meegevend strooisel voor elke koe. PlanetProof vraagt hetzelfde: zachte ligplekken voor melkkoeien en droge koeien.

Beter Leven melkrund H08, H23: minstens één ligbox per koe met zacht, meegevend strooisel. Dat telt als niveau 2, tenzij het bedrijf een potstal met diep stro gebruikt. On the way to PlanetProof Melk M.3.0, criterium 4.17.1: een mat, matras of waterbed met een laag droog strooisel, of een diepstrooiselbox, voor melkkoeien en droge koeien. Criterium 4.11: minstens één ligplaats per dier.

Niveau 3: Een droge, zachte plek met stro.

Geldt voor: EU-biologisch keurmerk (Skal), EKO-zuivel (EU-biologisch plus Aanvullende Normen Zuivel), Demeter en Demeter met de plusmodule Kalfjes bij de koe (vrijwillig)

EU-biologisch, EKO en Demeter: een dichte ligruimte zonder roosters, met ruim stro.

Verordening (EU) 2018/848, bijlage II, deel II, 1.9.1.2: dichte ligruimte zonder roosters, met ruim stro. EKO voegt zachtere ligbedden toe (Normen Rundveezuivel 1.2.1). Of koeien kunnen kiezen tussen zachte plekken, staat nergens.

Wat open blijft

PlanetProof: zachte ligplekken voor melkkoeien en droge koeien (4.17.1) en een ligplaats voor elk dier (4.11), dus niveau 2.

Bronnen

Meer hierover