Zuivel · De dood
Hoe worden melkkoeien geslacht?
Voor melkkoeien haalt geen enkele norm een dood zonder angst. Hetzelfde voor elk keurmerk: Elke koe wordt verdoofd met een penschiettoestel.
Waarom het zo is
De koe wordt in het slachthuis verdoofd met een penschiettoestel, de methode die de NVWA noemt voor volwassen runderen en kalveren. De wet voorkomt angst vooraf niet en geen keurmerk belooft het. Wij vonden geen Nederlandse norm voor het doden van melkkoeien op het bedrijf of in de wei.
Wat de keurmerken zeggen
Hoe we de niveaus lezen
- Het maakt me niet uit hoe het sterft.
- Het mag kort angst of pijn voelen als het snel gaat.
- Het mag geen pijn voelen, ook al is het van tevoren misschien bang.
- Het moet zonder angst en zonder pijn sterven en er niets van merken.
Niveau 2: Het mag kort angst of pijn voelen als het snel gaat.
Elke koe wordt verdoofd met een penschiettoestel. Angst vóór het schot is niet uitgesloten.
Deze normen steunen op Verordening (EG) nr. 1099/2009, de verdovingsverklaring van Beter Leven en Demeter 6.3.10. Geen keurmerk noemt maatregelen tegen angst. De NVWA schrijft dat het penschiettoestel wordt gebruikt bij volwassen runderen en kalveren. PlanetProof stelt geen regel voor het slachten.
Wat open blijft
PlanetProof stelt geen regel voor het slachten, dus het krijgt het niveau van de wet: niveau 2.
Bronnen
- Verordening (EG) nr. 1099/2009, artikel 4, lid 1 en artikel 4, lid 4 (verdovingsplicht voor zoogdieren en vogels); artikel 1, lid 1: voor vissen geldt alleen artikel 3, lid 1 (vermijdbare pijn, stress of lijden besparen), dus het EU-recht kent geen verdovingsplicht voor vissen
- Beter Leven slachterij: Verklaring verdoofd slachten v2.0 (8 maart 2024) en de documenten Zelfevaluatie slachterij (juli 2023)
- Internationale Demeter Biodynamic Standard (stand september 2025), paragrafen 6.3.5.1, 6.3.5.3, 6.3.5.4, 6.3.6.5, 6.3.10, bijlage 7
- NVWA-BuRO, Risicobeoordeling Roodvlees- en Grofwildketen 2024, hoofdstuk 10 Dierenwelzijn slachthuis, paragraaf 10.1.1.1
- On the way to PlanetProof Melk, criteria M.3.0 (SMK, geldig vanaf 1 januari 2025, update van juni 2026 met besluiten tot 18 juni 2026), criteria 4.1, 4.9, 4.11, 4.13, 4.14, 4.17.1 en bijlage 2 (sectorafspraken)
- Verordening (EU) 2018/848, bijlage II deel II (veehouderij), oorspronkelijke tekst
Meer hierover
- Alles over Zuivel
- Hoe lang leven melkkoeien?
- Worden kalveren van hun moeder gescheiden?
- Hoeveel ruimte hebben melkkoeien?
- Waarop liggen melkkoeien?
- Mogen melkkoeien in de wei grazen?
- Worden bij melkkoeien de hoorns verwijderd?
- Hoe lang worden koeien vervoerd?
- Keurmerk: Wettelijk minimum
- Keurmerk: Beter Leven (Dierenbescherming)
- Keurmerk: PlanetProof / On the way to PlanetProof
- Keurmerk: EU-biologisch (Skal)
- Keurmerk: EKO
- Keurmerk: Demeter
- Wettelijk minimum vs Beter Leven (Dierenbescherming): Zuivel
- Wettelijk minimum vs EU-biologisch (Skal): Zuivel
- Wettelijk minimum vs EKO: Zuivel
- Wettelijk minimum vs Demeter: Zuivel